Bài 20: Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam


Tại Việt Nam, Hiến pháp "là văn kiện chính trị pháp lý quan trọng nhất sau cương lĩnh của Đảng, là đạo luật gốc, quy định những vấn đề hết sức cơ bản của một Nhà nước...". Hôm nay, để tìm hiểu rõ hơn về Hiến pháp, chúng ta sẽ đến với bài học Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

NỘI DUNG TRẮC NGHIỆM

Bài 20: Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

A. Kiến thức trọng tâm

I. Đặt vấn đề

Gợi ý trả lời câu hỏi:

a) Trên cơ sở quyền trẻ em đã học, em hãy nêi một điều trong luậ bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, mà theo em đó là sự cụ thể hóa Điều 65 của Hiến pháp.

  • Ngoài điều 6 đã nêu trong phần đặt vấn đề, có điều 8 Luật bảo veeh, chăm sóc và giáo dục trẻ em: Trẻ em được nhà nước và xã hội tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự. Được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình về những vấn đề có liên quan.

b) Từ điều 65, điều 146 của Hiến pháp và các điều luật trên, em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa Hiến pháp với luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, luật Hôn nhân và gia đình.

  • Giữa Hiến Pháp và các điều luật có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, mọi văn bản pháp luật đều phải phù hợp với Hiến pháp và cụ thể hóa Hiến pháp. Hiến pháp là cơ sở, là nền tảng của hệ thống pháp luật.

Ví dụ: Bài 12: Hiến pháp năm 1992: Điều 64

                     Luật Hôn nhân và Gia đình: Điều 2

          Bài 16: Hiến pháp năm 1992: Điều 58

                      Bộ Luật dân sự: Điều 175

          Bài 17: Hiến pháp năm 1992: Điều 74

                      Bộ luật Hình sự: Điều 144.

II. Nội dung bài học

* Hiến pháp là luật  cơ  bản của nhà nước, có hiệu lực pháp lí cao nhất trong hệthống pháp luật Việt Nam. Mọi văn bản pháp luật khác đều được xây dựng, ban hành trên cơ sởcác quy định của hiến  pháp,  không được trái với Hiến pháp.

* Nội dung cơ bản của Hiến pháp:

  • Bản chất nhà nước
  • Chế độ chính trị
  • Chế độ kinh tế
  • Chính sách xã hội, giáo dục, khoa học công nghệ
  • Bảo vệ tổ quốc
  • Quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân
  • Tổ chức bộ máy nhà nước

* Hiến pháp do Quốc hội xây dựng

* Mọi công dân phải nghiêm chỉnh chấp hành hiến pháp, pháp luật.

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Câu 1: Dưới đây là một số điều trong Hiến pháp năm 2013, em hãy sắp xếp các điều theo từng lĩnh vực: Chế độ chính trị; Chế độ kinh tế; Văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ; Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; Tổ chức bộ máy nhà nước.

Điều 16 (trích). Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.

Điều 50 (trích). Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ trên cơ sở phát huy nội lực, hội nhập, hợp tác quốc tế; thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước...

Điều 58 (trích). Nhà nước, xã hội, gia đình và công dân có trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc bà mẹ và trẻ em; thực hiện chương trình dân số và kế hoạch hóa gia đình.

Điều 33. Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong ngành nghề mà pháp luật không cấm.

Điều 32 (trích). Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ. Trong trường hợp cần thiết vì lí do quốc phòng, an ninh, vì lợi ích quốc gia,tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của tổ chức, cá nhân theo giá thị trường.

Điều 2 (trích) Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, do nhân dân làm chủ, tất cả mọi quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức....

Điều 102 (trích). Tòa àn nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Điều 86. Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại

Câu 2: Điều 69 trong Hiến pháp năm 2013 quy định:

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.

Căn cứ vào Điều 69 trên, em hãy cho biết những cơ quan nào (Quốc hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Chính phủ, Bộ Tài chính, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh) có thẩm quyền ban hành các văn bản dưới đây :

a) Hiến pháp.

b) Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

c) Luật Doanh nghiệp.

d) Quy chế tuyển sinh đại học và cao đẳng,

đ) Luật thuế giá trị gia tăng.

e) Luật Giáo dục

Câu 3: Theo Hiến pháp năm 2013, bộ máy nhà nước ta gồm các cơ quan quyền lực nhà nước ; cơ quan quản lí nhà nước ; cơ quan xét xử ; cơ quan kiểm sát. Hãy sãp xếp các cơ quan dưới đây vào hệ thống các cơ quan nêu trên.

Quốc hội, Sở Giáo dục và Đào tạo, Chính phủ, Hội đồng nhân dân tỉnh, Uý ban nhân dân quận, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Toà án nhân dân tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Giáo dục và Đào tạo.


Một số bài khác

Giải các môn học khác

Bình luận