Slide bài giảng Ngữ văn 9 Chân trời bài 1: Ôn tập

Slide điện tử bài 1: Ôn tập. Trình bày với các hiệu ứng hiện đại, hấp dẫn. Giúp học sinh hứng thú học bài. Học nhanh, nhớ lâu. Có tài liệu này, hiệu quả học tập của học môn Ngữ Văn 9 Chân trời sáng tạo sẽ khác biệt

Xem slide điện tử hiện đại, hấp dẫn. => Xem slide

Tóm lược nội dung

BÀI 1. THƯƠNG NHỚ QUÊ HƯƠNG

ÔN TẬP

 

Câu 1: Kết cấu của một bài thơ được thể hiện ở những phương diện nào?

Bài làm rút gọn:

Thể hiện ở phương diện nội dung và hình thức. 

 

Câu 2: Hoàn thành bảng dưới đây (làm vào vở):

Bài làm rút gọn:

 

Quê hương

Bếp lửa

Mùa xuân nho nhỏ

Một số hình ảnh, từ ngữ tiêu biểu

“Cánh buồm như mảnh hồn làng”: hồn quê hương cụ thể gần gũi, đó là biểu tượng của làng chài quê hương

“Da ngăm rám nắng”, “nồng thở vị xa xăm”: vẻ đẹp khỏe khoắn vạm vỡ trong từng làn da thớ thịt của người dân chài

Hình ảnh “bếp lửa” đã để lại xúc cảm sâu lắng trong lòng người đọc.

Từ ngữ: Ấp iu, nồng đượm,...

- Trong bài có hình ảnh của 3 mùa xuân:

+ Mùa xuân của thiên nhiên.

+ Mùa xuân của đất nước.

+ Mùa xuân của tác giả.

- Từ ngữ: hối hả, xôn xao,...

Biện pháp tu từ chủ yếu

So sánh (chiếc thuyền - con tuấn mã, cánh buồm - mảnh hồn làng)

Điệp từ, điệp ngữ

phép điệp

Cách gieo vần

vần liền (sông - hồng, giang - làng)

gieo vần theo từng cặp câu thơ, ở tiếng cuối trong dòng thơ

Gieo vần chân (trời - rơi; súng - lưng; mạ - hả; lao - sao; hoa - ca; đời - mươi; bình - minh; minh - tình)

Chủ đề

Tình yêu quê hương, yêu cuộc sống.

Tình yêu gia đình, yêu đất nước.

Tình yêu quê hương, đất nước, yêu cuộc sống.

Cảm hứng chủ đạo

Cảm xúc của tác giả được thể hiện qua bài thơ là tình yêu quê hương tha thiết thể hiện qua những hình ảnh miêu tả vẻ đẹp đặc trưng của quê hương. Đó là thứ tình cảm thiêng liêng, cao cả, là tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc.

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là tình cảm bà cháu, là nỗi nhớ, lòng kính yêu và biết ơn vô hạn của người cháu với bà mình cũng là với gia đình và quê hương đất nước.

 Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương và nguyện vọng cống hiến hết mình cho đất nước, quê hương của tác giả. Cùng với đó là niềm tin tưởng của tác giả vào tương lai rạng ngời của dân tộc Việt Nam.

 

Câu 3: Viết một câu có sử dụng biện pháp chơi chữ và nêu tác dụng của biện pháp này

Bài làm rút gọn:

  • Kiến bò đĩa thịt bò

  • Hổ mang bò lên núi

=> Biện pháp tu từ chơi chữ giúp câu văn thể hiện sự hài hước, dí dỏm nên gây được nhiều hứng thú ấn tượng

 

Câu 4: Chỉ ra những yếu tố làm nên sự hài hoà về âm thanh trong hai dòng thơ dưới đây:

Em ơi, Ba Lan mùa tuyết tan

Đường bạch dương sương trắng nắng tràn

(Tố Hữu,Em ơi... Ba Lan...)

Bài làm rút gọn:

  • Yếu tố làm nên sự hài hoà về âm thanh trong hai dòng thơ là ngữ âm.

  • Khi nói đến ngữ âm, người ta nói đến các đơn vị cấu tạo nên nó là âm vị, hình vị và từ. 

  • Những yếu tố này ở những cấp độ khác nhau đã làm nên giá trị trong thơ văn. Có thể nhận thấy, hai câu thơ mang âm hưởng chung như một tiếng reo vui trước cảnh thiên nhiên tươi đẹp, mới lạ nơi nước bạn xa xôi. Câu thơ được mở ra với toàn là những âm mở: “an, ang, ơi”. Đây là những âm có độ mở khẩu hình lớn nhất trong tiếng Việt. Nó là những âm sáng, gợi cảm giác tươi vui, rộng mở. 

 

Câu 5: Trải nghiệm thú vị nhất của em khi làm một bài thơ 8 chữ là gì?

Bài làm rút gọn:

Điều em cảm thấy thú vị nhất là làm sao trong 8 chữ phải truyền tải được suy nghĩ, đây vừa là khó khăn vừa kích thích sự sáng tạo. Từ đó, việc lựa chọn ngôn từ, sử dụng hình ảnh cần có chọn lọc, chau chuốt hơn.

 

Câu 6: Đoạn văn chia sẻ cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ có đặc điểm gì về nội dung và hình thức?

Bài làm rút gọn:

* Hình thức: 

  • Mở đoạn: Giới thiệu và nêu cảm nghĩ chung về bài thơ 8 chữ

  • Thân đoạn: Phân tích và nhận xét, nêu cảm nghĩ về bài thơ 8 chữ

  • Kết đoạn: Nêu suy nghĩ, đúc kết lại nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ

* Nội dung:

  • Đảm bảo chia sẻ cảm nghĩ chân thực, không vượt quá giới hạn, vi phạm yếu tố thuần phong mỹ tục

  • Là cảm nghĩ của người viết chứ không phải của bất kì ai khác

  • Tình cảm chân thực

 

Câu 7: Thiết kế một tấm thẻ, trình bày những điều nên làm và nên tránh khi thảo luận nhóm về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống để gửi đến các bạn cùng nhóm.

Bài làm rút gọn:

Gợi ý: 

  • Vấn đề phải là vấn đề nhóm cùng quan tâm và ảnh hưởng tới cộng đồng rộng rãi

  • Tất cả thành viên đều có quyền nêu ý kiến, quan điểm cá nhân

  • Mọi người nên tôn trọng ý kiến của các thành viên

 

Câu 8: Chúng ta có thể làm gì để thể hiện tình yêu quê hương?

Bài làm rút gọn:

  • không vứt rác bừa bãi

  • có ý thức giữ gìn tài sản công cộng 

  • thể hiện sự tôn trọng với ngôn ngữ, văn hóa của dân tộc mình

  • không sính dùng từ “ngoại”, cũng là biểu hiện của lòng yêu quê hương 

  • hiến máu cứu người

  • nhặt được của rơi trả lại cho người đánh mất,

  • tham gia giao thông có văn hóa, 

  • gương mẫu chấp hành pháp luật, 

  • tôn trọng nét đẹp văn hóa truyền thống, tinh thần đoàn kết cộng đồng,

  • tình nguyện xung phong về làm việc tại địa phương vùng sâu, vùng xa

  • xây dựng các công trình thanh niên vì cuộc sống cộng đồng.